شیر تخلیه هوا چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

شیر تخلیه هوا یکی از اجزای حیاتی در سیستم‌ های لوله‌ کشی و آبیاری تحت فشار است که وظیفه خارج کردن هوای محبوس‌ شده داخل لوله‌ ها را بر عهده دارد. هوایی که هنگام راه‌ اندازی سیستم، پر و خالی شدن خطوط،یا تغییر فشار وارد لوله می‌ شود اگر تخلیه نشود،می‌ تواند باعث افت راندمان، ضربه قوچ، لرزش لوله و حتی ترکیدگی اتصالات شود. به زبان ساده، شیر تخلیه هوا اجازه می‌ دهد هوا خارج شود اما آب خارج نشود. همین عملکرد ساده، از خسارت‌ های بزرگ جلوگیری می‌ کند.

اگر از شیر تخلیه هوا استفاده نکنیم چه خطراتی دارد؟

عدم استفاده یا نصب نادرست شیر تخلیه هوا،یکی از رایج‌ ترین دلایل خرابی سیستم‌ های آبیاری اتوماتیک اعم از آبیاری قطره ای و آبیاری بارانی و حتی انتقال آب است :

• افزایش شدید ضربه قوچ و ترکیدگی لوله‌ ها
• کاهش دبی واقعی آب و کاهش یکنواختی آبیاری
• فرسایش سریع پمپ‌ ها و اتصالات
• ایجاد لرزش و صدای غیر عادی در خطوط اصلی
• افزایش مصرف انرژی و استهلاک کل سیستم

در پروژه‌ هایی که شیر تخلیه هوا حذف شده، هزینه تعمیرات چندین برابر قیمت خود شیر بوده است.

انواع شیر تخلیه هوا

شیر های تخلیه هوا از نظر متریال بدنه به چند دسته اصلی تقسیم می‌ شوند :

1. شیر تخلیه هوا پلی‌ اتیلن (پلاستیکی)

• سبک، مقاوم در برابر خوردگی
• مناسب سیستم‌ های آبیاری کشاورزی و قطره‌ ای
• قیمت اقتصادی و نصب آسان
• پیشنهاد برای فشار های متوسط و آب‌ های معمولی

2. شیر تخلیه هوا برنجی

• مقاومت مکانیکی بالا
• مناسب فشارهای بالاتر
• حساس‌ تر به کیفیت آب (رسوب‌پذیر)
• بیشتر در تأسیسات نیمه‌ صنعتی استفاده می‌ شود.

3. شیر تخلیه هوا چدنی یا فلزی صنعتی

• بسیار مقاوم و بادوام
• مناسب خطوط انتقال آب، پروژه‌ های بزرگ و فشار بالا
• قیمت بالاتر اما طول عمر زیاد

4. انتخاب جنس :

• آبیاری کشاورزی → پلی‌ اتیلن
• فشار بالا و پروژه صنعتی → فلزی یا چدنی
• تأسیسات خاص → برنجی

شیر تخلیه هوا تک‌ روزنه بهتر است یا دو‌ روزنه؟

1. شیر تخلیه هوا تک‌ روزنه

• تخلیه هوای کم‌ حجم
• مناسب لوله‌ های فرعی و فشار های پایین
• قیمت پایین‌ تر

2. شیر تخلیه هوا دو‌ روزنه

• تخلیه سریع حجم بالای هوا
• عملکرد بهتر هنگام پر و خالی شدن سیستم
• مناسب خطوط اصلی و پمپ‌ خانه‌ ها

چه زمانی از دو‌ روزنه استفاده کنیم؟

• لوله اصلی با قطر بالا
• شیب‌ های تند
• ابتدای خروجی پمپ
• سیستم‌ هایی با قطع و وصل زیاد

شیر تخلیه هوا را کجا باید نصب کنیم؟

محل نصب، به اندازه انتخاب سایز اهمیت دارد.

محل‌ های صحیح نصب شیر تخلیه هوا

• بالا ترین نقاط مسیر لوله‌ کشی
• ابتدا و انتهای خطوط اصلی
• بعد از پمپ‌ ها
• درون سیستم فیلتراسیون
• قبل و بعد از شیرآلات کنترلی بزرگ
• نقاطی که تغییر شیب وجود دارد

معمولاً به چند شیر تخلیه هوا نیاز داریم؟

• هر خط اصلی حداقل 1 عدد
• در مسیر های طولانی : هر 300 تا 500 متر یک عدد
• در هر نقطه مرتفع : 1 عدد مجزا

کجا نصب شیر تخلیه هوا اشتباه است؟

نصب اشتباه، عملکرد شیر را تقریباً بی‌ اثر می‌ کند :

• پایین‌ ترین نقاط مسیر
• داخل چاله‌ های پر از گل و آب
• نزدیک خروجی مصرف‌ کننده‌ ها
• بدون رایزر یا لوله عمودی
• در لوله مکش پمپ

شیر تخلیه هوا باید همیشه بالاتر از خط لوله نصب شود.

چه سایز شیر تخلیه هوایی برای لوله من مناسب است؟

یکی از مهم‌ ترین سوالات خرید :

نکته مهم : همیشه دبی و فشار سیستم را در کنار سایز لوله در نظر بگیرید.

چند نکته طلایی که قبل از خرید شیر تخلیه هوا باید بدانید

• کیفیت آب (رسوب و شن) را بررسی کنید ( درصورت گیر کردن ماسه در دیافراگم عملکرد شیر مختل می شود)
• فشار کاری شیر با فشار سیستم هم‌ خوانی داشته باشد.
• از برندهای تست‌ شده استفاده کنید مانند ورسک و ویسپار.
• نصب اصولی، عمر شیر را چند برابر می‌ کند
• قیمت پایین همیشه به معنی صرفه اقتصادی نیست

چرا خرید شیر تخلیه هوا با کیفیت، سرمایه‌ گذاری است؟

شیر تخلیه هوا قطعه‌ ای کوچک اما نجات‌ دهنده کل سیستم است. انتخاب درست آن :

• عمر پمپ و لوله را افزایش می‌ دهد.
• هزینه تعمیرات را کاهش می‌ دهد.
• راندمان آبیاری را بالا می‌ برد.

اگر برای اجرای سیستم آبیاری خود مشاوره انتخاب سایز، جنس و تعداد شیر تخلیه هوا نیاز دارید، همین حالا به وب سایت میراب سازه اسیا مراجعه نموده و یا با کارشناسان ما تماس بگیرید یا از محصولات پیشنهادی ما دیدن کنید.

سوالات متداول

1. شیر تخلیه هوا دقیقاً چه کاری انجام می‌ دهد؟
هوای محبوس داخل لوله را به‌ صورت خودکار خارج می‌ کند تا از افت فشار، ضربه قوچ و خرابی سیستم جلوگیری شود.

2. آیا می‌ توان بدون شیر تخلیه هوا سیستم آبیاری را اجرا کرد؟
از نظر فنی ممکن است، اما در عمل باعث افزایش خرابی، کاهش راندمان و هزینه‌ های سنگین تعمیرات می‌ شود.

3. برای لوله پلی‌ اتیلن حتماً باید شیر تخلیه هوا پلی‌ اتیلن بگیریم؟
در بیشتر پروژه‌ های کشاورزی بله، چون هم‌ جنس بودن متریال باعث افزایش عمر و کاهش نشتی می‌ شود.

4. فاصله استاندارد نصب شیر تخلیه هوا چقدر است؟
در خطوط اصلی معمولاً هر 300 تا 500 متر یک عدد و در هر نقطه مرتفع یک شیر مجزا نصب می‌ شود.

5. در صورت وجود شن و ماسه در آب قبل از شیر تخلیه هوا لازم است فیلتر بگذاریم ؟
بله در این صورت بهتر است از یک فیلتر دیسکی یا فیلتر توری هم سایز با شیر تخلیه هوا استفاده کنید.